Modelbouw

Modelbouw

docent: Geertje Hek


Leerdoel

Het doel van de cursus is, dat studenten een zekere praktische vaardigheid verkrijgen in het opstellen en analyseren van modellen voor problemen die voortkomen uit uiteenlopende vakgebieden (zoals de stromingsleer, de biologie, de geofysica).

Inhoud

Het college is een kennismaking met de toegepaste analyse en modelbouw. Het college heeft twee verschillende, elkaar aanvullende, aspecten. Aan de ene kant wordt er veel aandacht geschonken aan het opstellen van modellen, in de vorm van differentiaalvergelijkingen, van een aantal fundamentele verschijnselen, zoals warmtetransport, diffusie, en vloeistofstroming. Het zwaartepunt van het college zal echter liggen bij de analyse van deze vergelijkingen. Er wordt een aantal wiskundige methoden geïntroduceerd die essenieel zijn voor dit vakgebied. Vervolgens worden enkele standaardmodellen behandeld, zoals de warmtevergelijking, de poreuze-mediavergelijking en de Navier-Stokes vergelijking. Met behulp van deze kennis zullen meer specifieke processen, zoals bijvoorbeeld de dynamica van ijslagen op de Zuidpool, bestudeerd worden.

Aanbevolen voorkennis

1e en 2e jaarsstof van het wiskunde- of het natuurkundeprogramma

Aanmelden

Opgave via studieweb is verplicht.

Onderwijsvorm en rooster

Hoorcollege gecombineerd met werkcollege.
Hoorcolleges op maandagen 13:15-15:00 u, werkcolleges op woensdagen 13:15-15:00 u. Beide in P.016 B. De laatste bijeenkomsten zullen, vanwege verlof van de docent, plaatsvinden in de week van 20 november.

Studiemateriaal

Aanbevolen, doch niet verplicht: A.C. Fowler, `Mathematical models in the applied sciences'

Toetsvorm

Het cijfer wordt bepaald aan de hand van ingeleverde opdrachten en actieve bijdragen tijdens de werkcolleges of een mondeling.
Opmerking: aangezien er een harde deadline is voor het afronden van het vak, zijn de deadlines voor individuele inleveropgaven vanaf nu strict. Bij te laat inleveren wordt per week vertraging een punt afgetrokken.

Overzicht, opgaven en planning

Week 36

  • Introductie modelbouw.
  • Boek 1.2: Elementair model voor een verkeersstroom en filevorming.
  • Boek 3.1 - 3.3: Introductie asymptotische analyse.
  • Boek 3.4: Asymptotiek in algebraische vergelijkingen.
  • Huiswerk: Vind d.m.v. asymptotische analyse c.q. reeksontwikkeling benaderingen voor de wortels van de vergelijking x^3-ex-C=0, waarbij e een kleine parameter is, en C=O(e^2).

    Week 37

  • Vervolg asymptotiek, waarschuwende voorbeelden
  • Introductie begin- en randwaardeproblemen
  • Werkcollege:

  • Uitwerken asymptotiek in algebraische vergelijkingen.
  • Uitwerken beginwaardeprobleem m.b.v. asymptotiek en variatie van constanten.
  • Week 38

  • Boek 4.1 and 4.2: Randwaardeproblemen: Grenslaagtheorie en 'matched asymptotic expansions'.
  • Huiswerk: inleveropgave 1 ps-file, pdf-file.
    Inleveren voor 4 oktober 2006.

    Week 39

  • Boek 4.1 and 4.2: Vervolg randwaardeproblemen en grenslagen
  • Boek 4.3: grenslagen in het inwendige van een domein.
  • Huiswerk: inleveropgave 2 ps-file, pdf-file.
    Inleveren voor 11 oktober 2006.

    Week 40

    Boek 5.1: Warmte transport en diffusie.

  • Behoudswetten
  • Brownse beweging
  • Niet-lineare diffusie
  • Randvoorwaarden
  • Werkcollege:

  • Oplossingen warmtevergelijkinge op begrensde domeinen
  • Opgave over afkoelen van een metalen bol ps-file, pdf-file

    Week 41

    Boek 5.1: Warmte transport en diffusie.

  • Herhaling oplossingen op begrensde domeinen
  • Uniciteit
  • Fundamentele oplossing op onbegrensde domeinen
  • Werkcollege: eigenschappen van fundamentele oplossing op onbegrensde domeinen
    Huiswerk: inleveropgave 3 ps-file, pdf-file.
    Zie ook leerstof week 42. Inleveren voor 2 november 2006.

    Week 42

    Geen hoorcollege op maandag 16 oktober!

    Boek p. 66/67: Similarity solutions -- oplossingen die zich op een 'zelf-gelijkvormige' manier gedragen.

  • Schets van achtergrond m.b.v. warmtevergelijking op op onbegrensde domein
  • Vb.: constructie voor poreuze-mediavergelijking
  • Week 43

    Collegevrije week

    Week 44

    Boek 6.1: Vloeistofdynamica/stromingsleer.

  • Afleiding Euler vergelijkingen voor ideale, i.e., niet-viskeuze (en niet-samendrukbare) vloeistoffen
  • Afleiding Navier-Stokes vergelijkingen voor viskeuze, maar niet-samendrukbare (incompressibele) vloeistoffen
  • Randvoorwaarden
  • Reynoldsgetal, Stokes flow voor heel kleine Reynoldsgetallen
  • Week 45

    Eerste schets van Stefan probleem voor bevriezend meer, en van een vloeistofdynamische benadering van de mechanica van een ijskap op een eiland.

    De eindopdrachten zijn beschreven in een ps-file en een pdf-file. Kies een van de twee opdrachten uit voor woensdag 8 november. T/m woensdag 15 november zullen de college-uren op maandag en woensdag aan het maken van de opdrachten besteed worden. Op maandag 20 en woensdag 22 november wordt van eenieder verwacht dat hij/zij een deel van de gemaakte opdracht gaat presenteren.