Modelbouw

Modelbouw

docent: Geertje Hek


Leerdoel

Het doel van de cursus is, dat studenten een zekere praktische vaardigheid verkrijgen in het opstellen en analyseren van modellen voor problemen die voortkomen uit uiteenlopende vakgebieden (zoals de stromingsleer, de biologie, de geofysica).

Inhoud

Het college is een kennismaking met de toegepaste analyse en modelbouw. Het college heeft twee verschillende, elkaar aanvullende, aspecten. Aan de ene kant wordt er veel aandacht geschonken aan het opstellen van modellen, in de vorm van differentiaalvergelijkingen, van een aantal fundamentele verschijnselen, zoals warmtetransport, diffusie, en vloeistofstroming. Het zwaartepunt van het college zal echter liggen bij de analyse van deze vergelijkingen. Er wordt een aantal wiskundige methoden geïntroduceerd die essenieel zijn voor dit vakgebied. Vervolgens worden enkele standaardmodellen behandeld, zoals de warmtevergelijking, de poreuze-mediavergelijking en de Navier-Stokes vergelijking. Met behulp van deze kennis zullen meer specifieke processen, zoals bijvoorbeeld de dynamica van ijslagen op de Zuidpool, bestudeerd worden.

Aanbevolen voorkennis

1e en 2e jaarsstof van het wiskunde- of het natuurkundeprogramma

Aanmelden

Opgave via studieweb is verplicht.

Onderwijsvorm en rooster

Hoorcollege gecombineerd met werkcollege.
Hoorcolleges op donderdagen 13:00-15:00 u, te beginnen op 6 sept. Werkcolleges op dinsdagen 11:00-13:00 u. Beide in P.015 B. De werkcollegedocent is Sjors van der Stelt.

Studiemateriaal

Aanbevolen, doch niet verplicht: A.C. Fowler, `Mathematical models in the applied sciences'

Toetsvorm

Het cijfer wordt bepaald aan de hand van ingeleverde opdrachten en actieve bijdragen tijdens de werkcolleges of een mondeling.
Opmerking: aangezien er een harde deadline is voor het afronden van het vak, zijn de deadlines voor individuele inleveropgaven strict. Bij te laat inleveren wordt per week vertraging een punt afgetrokken.

Overzicht, opgaven en planning

Week 36

  • Introductie modelbouw.
  • Boek 1.2: Elementair model voor een verkeersstroom en filevorming.
  • Opgaven als ps-file, pdf-file.

    Week 37

  • Vervolg verkeersmodel
  • Boek 3.1 - 3.3: Introductie asymptotische analyse.
  • Boek 3.4: Asymptotiek in algebraische vergelijkingen.
  • Opgaven, waaronder een inleveropgave als ps-file, pdf-file.

    Inleveren uiterlijk op 25 september bij Sjors of in zijn postvakje.

    Week 38

  • Afronding asymptotiek in algebraische vergelijkingen
  • Introductie begin- en randwaardeproblemen
  • Boek 4.1 and 4.2: Randwaardeproblemen: Grenslaagtheorie en 'matched asymptotic expansions'
  • Opgaven als ps-file, pdf-file.

    Week 39

  • Herhaling/vervolg grenslaagtheorie
  • Boek 4.3: Aanzet tot grenslagen in het inwendige van het domein
  • Werkcollege: Opgave met vervolg grenslagen in het inwendige van het domein
  • Opgaven, waaronder een inleveropgave als ps-file, pdf-file.

    Inleveren uiterlijk op 9 oktober bij Sjors of in zijn postvakje.

    Week 40

  • Recapitulatie grenslagen
  • Modelleren van een hangbrug: afleiden kettinglijn voor hangende kabel, differentiaalvergelijking voor wegdek onder externe krachten
  • Over de beroemde ingestorte Tacoma bridge is een filmpje te vinden op You Tube.

    Inleveropgave: het tweede deel van de hangbrug opgave in ps-formaat of pdf-formaat.

    Inleveren uiterlijk op 16 oktober bij Sjors of in zijn postvakje.

    Week 41

  • Afleiding warmte- of diffusievergelijking m.b.v. behoudswet
  • Afleiding niet-lineaire diffusievergelijking
  • Afleiding diffusievergelijking m.b.v. Brownse beweging/Markov-keten idee
  • Oplossing van warmtevergelijking met Dirichlet randvoorwaarden op interval [0,1]
  • Opgaven als ps-file, pdf-file.

    Week 42

  • Warmtevergelijking op onbegrensd domein, constructie van oplossing
  • Eigenschappen van de geconstueerde oplossing
  • Uniciteit aangetoond op begrensd domein
  • Book 5.1: Heat transfer and diffusion.
  • Fundamental solution on infinite domain, smooting property
  • Uniqueness
  • Similarity solutions
  • Opgaven, waaronder een inleveropgave, als ps-file, pdf-file.

    Inleveren uiterlijk op 6 november bij Geertje of in haar postvakje.

    Week 44

  • Toelichting 'zelfgelijkvormigheidsoplossingen' (similarity solutions)
  • Eindige voortplantingssnelheid voor fronts in niet-lin. diffusievergelijking.
  • Boek 6.1: Afleiding van de Euler vergelijkingen voor incompressibele, niet-viskeuze vloeistoffen
  • Opgaven als ps-file, pdf-file.

    Week 45

  • Nut van 'zelfgelijkvormigheidsoplossingen' (similarity solutions)
  • Boek 6.2: Afleiding van de Navier-Stokes vergelijkingen voor incompressibele, viskeuze vloeistoffen
  • Discussie over Reynolds getal, limiet van Stokes flow
  • belang van viscositeit voor grenslaaggedrag rond `objecten', ook bij kleine viscositeit
  • begin Poiseuille flow
  • Opgaven als ps-file, pdf-file.

    Week 46

  • vervolg Poiseuille flow, laminaire stroming
  • discussie over betekenis van `stabiliteit' voor de geconstrueerde oplossing van de PDV
  • afleiding `stream function' en formulering van NS voor deze stream function.
  • Op dinsdag 20 november is er geen werkcollege.

    Week 47

  • stabiliteit van laminaire stroming in Poiseuille flow m.b.v. stream function
  • introductie van eindopdrachten
  • Als eindopdracht maakt iedereen een van de drie opdrachten uit deze set (ps-file, pdf-file). Tijdens de werk- en hoorcolleges van 27 en 29 nov. kan hieraan gewerkt worden. Vervolgens levert iedereen afzonderlijk een verslag in, uiterlijk op 4 december. Tijdens de werk- en hoorcolleges van 4 en 6 dec. presenteren we de gemaakte opdrachten aan elkaar. Iedereen aan de beurt om een deel van de door hem/haar gemaakte opdracht te presenteren. Het cijfer wordt mede bepaald door de presentatie, waarbij vooral op inhoud wordt beoordeeld.