Photo: Jet van Schie |
Prof.dr.ir F.A. Bais Institute for Theoretical Physics |
![]() Ik besta, dus ik denk! Maar hoe! Interview in Vrij Nederland |
![]() Wetenschap en de machten van tien Link naar film van een algemeen college |
![]() KITP Santa Barbara Beach (Beware: 75MB) Een fotoboek |
|
Master course voor leraren VWO en andere belangstellenden: Met Einstein in de klas. Master course De sublieme eenvoud van RelativiteitWoensdag 13 januari 2010 |
|
|
Einstein grootste fysicus
Van de wetenschapsredactie van de Volkskrant Gepubliceerd op 22 oktober 2009 14:37, bijgewerkt op 27 oktober 2009 09:38 AMSTERDAM - Albert Einstein is de grootste natuurkundige aller tijden. Dat bleek woensdagavond tijdens de Nacht van de Natuurkunde, een verkiezingsevenement georganiseerd door de Volkskrant, het maandblad NWT Natuurwetenschap & Techniek en Museum Boerhaave. Van de ruim tweehonderd aanwezigen bracht 36 procent zijn stem uit op Einstein. De Nederlander Christiaan Huygens werd met 21 procent van de stemmen een goede tweede. Richard Feynman (17 procent), Isaac Newton (14) en Galileo Galilei (12) sloten de rij. De Nacht van de Natuurkunde vloeit voort uit het boek Canon van de natuurkunde, een bloemlezing over honderd grote fysici en hun vondsten. Maar het idee om er een soort Idols voor natuurkundigen aan vast te knopen, was vooral ontstaan als alibi om eens een mooie avond aan de natuurkunde te wijden, zei presentator Maarten Keulemans, adjunct-hoofdredacteur van NWT. Voor de gelegenheid hadden de Volkskrant en NWT vijf Nederlandse natuurkundigen van naam en faam verzocht hun favoriet te verdedigen: Sander Bais (Einstein), Frans van Lunteren (Galile•), Ad Lagendijk (Feynman), Vincent Icke (Huygens) en Klaas Landsman (Newton). In een voorronde op internet hadden al zo n vierhonderd geinteresseerden bepaald tussen welke vijf natuurkundigen het uiteindelijk zou gaan. Het werd een fotofinish: ook Marie Curie, Leonardo da Vinci, Niels Bohr, James Maxwell en Archimedes kregen veel publieke steun. Dat het uiteindelijk appelen met peren vergelijken was, illustreerde de Leidse hoogleraar wetenschapscommunicatie Jos van den Broek. Hij liet in een ludiek experiment van enige hoogte een appel en een peer vallen op het gehelmde hoofd van de Nijmeegse mathematisch-fysicus Klaas Landsman. De conclusie was: geen verschil te merken. |
|
Open UvA college over Relativiteit voor studenten van alle faculteiten en andere belangstellenden Ruimte en tijd volgens EinsteinSeptember-december 2009 |
|
|
Brede collegecyclus voor studenten en andere belangstellenden Keerpunten in de NatuurwetenschappenFebruari-juni 2008 |
|
|
Eerste les in het nieuwe beta vak voor HAVO en VWO:Gegeven op 25 september 2007 op het Damstede College te Amsterdam Powerpoint presentatie van NLT lezing |
![]() |
Het Betacanonboek bestellen. |
2007: Het jaar van 50 voltreffers voor Betacanon Ieder weekend in 2007 verschijnt er een aflevering van de betacanon in de Volkskrant. Men kan de stand van zeken volgen op: http://extra.volkskrant.nl/betacanon/ sterker nog, u wordt uitgenodigd zelf bijdragen te leveren en mee te discussieren, want de betacanon is opgezet in de vorm van een Wiki, een interactieve web encyclopedie waaraan iedereen informatie kan bijdragen onder het motto "survival of the best". De eerste aflevering ging -- als bescheiden begin -- heel passend over het getal nul: ooit kenden mensen alleen de getallen: een, twee, drie, etc. maar veel wiskunde bleek daarmee onmogelijk. Totdat dus, in Europa pas in 1202 door Leonardo van Pisa, het getal nul werd geintroduceerd. Terzijde: nu we doodgegooid worden met gepraat over de joods-christelijke wortels van onze beschaving is het goed te benadrukken dat we deze doorbraak te danken hebben aan de Arabische beschaving; de rest komt trouwens goeddeels van de heidense Griekse beschaving; tegen de tijd dat het christendom de macht greep in het Romeinse rijk was het de dood in de pot. Het initiatief is natuurlijk geinspireerd door de canon van de Nederlandse geschiedenis, gemaakt onder leiding van de beroemde neerlandicus Frits van Oostrom. Van hem hebben we het goede idee overgenomen om de canon, dus alles wat een ontwikkeld mens eigenlijk zou moeten weten, op te stellen via vensters, dus die plaattectoniek of dat getal nul zijn alleen maar vensters waardoorheen je zicht krijgt op een veel breder thema, zoals de dynamiek van de aardbol of de getallenleer. We doen ook een paar dingen anders dan Van Oostrom. Betakennis is in zekere zin anarchistisch en is nooit af. Daarom is er een commissie ingesteld onder leiding van de natuurkundige Robbert Dijkgraaf, waar ook bijvoorbeeld de wetenschapsfilosoof Bas Haring inzit, landbouwexpert prof. Louise Fresco, en nog een paar anderen, waaronder ik, maar die commissie schrijft niet zelf; we nodigen jonge wetenschappers, bijvoorbeeld onderzoekers in opleiding, of aspirant wetenschapsjournalisten uit om over een door ons aangereikt thema te schrijven; de commissie doet samen met mensen van de krant de wetenschappelijke en journalistieke begeleiding en redaktie. Verder is er geen nadruk op Nederland; betakennis is bij uitstek internationaal, de structuur van de DNA dubbele helix is niet afhankelijk van je cultuur. We zullen wel bij het venster "tijd" benadrukken dat het slingeruurwerk is uitgevonden door onze landgenoot Christiaan Huygens, al was het maar omdat die in de canon van de Nederlandse geschiedenis helaas ontbreekt. Tenslotte willen we onze keuze voor de canon alleen als startpunt kiezen, en op de site komt er een soort wikipedia-structuur zodat mensen thuis mee kunnen schrijven. (Ten dele gebaseerd op een "Buitenhof" column (7/1/2007) van Ronald Plasterk.) Ê |
Nederlandstalige boeken over de natuurwetenschappen (Aanraders voor (openbare) bibliotheken) Waarom een betacanon? |
|
Op weg naar het Multiversum Academische Boekengids Nr 59 (2006) |
|
Einstein s Special Theory of Relativity, first published in 1905, radically changed our understanding of the world. Familiar notions of space and time and energy were turned on their head, and our struggle with Einstein s counterintuitive explanation of these concepts was underway. The task is no easier today than it was a hundred years ago, but in this book Sander Bais has found an original and uniquely effective way to convey the fundamental ideas of Einsteins Special Theory. Bais' previous book, The Equations, was widely read and roundly praised for its clear and commonsense explanation of the math in physics. Very Special Relativity brings the same accessible approach to Einstein s theory. Using a series of easy-to-follow diagrams and employing only elementary high school geometry, Bais conducts readers through the quirks and quandaries of such fundamental concepts as simultaneity, causality, and time dilation. The diagrams also illustrate the difference between the Newtonian view, in which time was universal, and the Einsteinian, in which the speed of light is universal. Following Bais s straightforward sequence of simple, commonsense arguments, readers can tinker with the theory and its great paradoxes and, finally, arrive at a truly deep understanding of Einstein s interpretation of space and time. An intellectual journey into the heart of the Special Theory, the book offers an intimate look at the terms and ideas that define our reality.
|
For teachers:
|
   
 
 
 
 
Harvard University Press Amsterdam University Press Birkhauser DG Livres Gradiva |
The equations: Icons of knowledge The mysteries of the physical world speak to us through equations--compact statements about the way nature works, expressed in nature's language, mathematics. In this book by the renowned Dutch physicist Sander Bais, the equations that govern our world unfold in all their formal grace--and their deeper meaning as core symbols of our civilization. Trying to explain science without equations is like trying to explain art without illustrations. Consequently Bais has produced a book that, unlike any other aimed at nonscientists, delves into the details--historical, biographical, practical, philosophical, and mathematical--of seventeen equations that form the very basis of what we know of the universe today. A mathematical objet d'art in its own right, the book conveys the transcendent excitement and beauty of these icons of knowledge as they reveal and embody the fundamental truths of physical reality. These are the seventeen equations that represent radical turning points in our understanding--from mechanics to electrodynamics, hydrodynamics to relativity, quantum mechanics to string theory--their meanings revealed through the careful and critical observation of patterns and motions in nature. Mercifully short on dry theoretical elaborations, the book presents these equations as they are--with the information about their variables, history, and applications that allows us to chart their critical function, and their crucial place, in the complex web of modern science. Reading The Equations, we can hear nature speaking to us in its native language. 2005 |
|
|
Philosophy of InformationP. Adriaans and J. van Benthem Editors Elsevier Publishers (2008) |
|
50 Years of Yang Mills TheoryG. 't Hooft Editor World Scientific Publishers, Singapore (2005) |
|
Nooit meer rechtdoorEtty Hillesum Lezing 2004 Thieme Uitgeverij, Deventer |
|
It ain't necessarily so... In Van God losOpstellen over Theologie en Wetenschap Raad voor de Geesteswetenschappen van de KNAW (2003) |
|
|
|
Nonabelian fluxes |
Overview of research
|
![]()
Falling cats (in Dutch). |
Columns & other writings (mostly in Dutch)
|
Articles that appeared in Natuur & Techniek:
Articles that appeared in the Nederlands Tijdschrift
voor Natuurkunde in 1999 and 2000:
Columns in the Afleiding (1996-97): |
![]()
The magic cube of theoretical physics |
Last modified: October 2009